x3987-zaj-2014-750

Bogdan/Ursus T70116 - polsko-ukraińska kooperacja

Parametry: 12-metrowy, 3-drzwiowy, niskopodłogowy, silnik asynchroniczny umieszczony za tylną osią, sterowanie falownikowe, baterie litowo-polimerowe

Liczba: 17 szt.

Lata eksploatacji: 2013-...

 

W latach 2007-2015 realizowany był w Lublinie duży projekt unijny, obejmujący zakup 70 trolejbusów, rozbudowę tras trolejbusowych i budowę nowych zajezdni. Realizowany Zintegrowany Plan Rozwoju Transportu Publicznego w Lublinie jest dofinansowany z programu unijnego Rozwój Polski Wschodniej. Zakup 70 trolejbusów podzielony był na 3 przetargi, z których jeden obejmował 38 trolejbusów z bateriami. Miasto za pośrednictwem ZTM Lublin ogłosiło na te pojazdy przetarg. W maju 2013 r., po oddaleniu przez KIO protestu Solarisa, podpisano z konsorcjum Ursusa i Bogdana umowę na dostawę trolejbusów za 52,8 mln zł netto (1,4 mln zł netto/sztuka). 5 pierwszych trolejbusów miało zostać dostarczonych do końca września 2013 r., 12 dalszych do czerwca 2014 r., a 21 pozostałych do marca 2015 r.

3987-zaj-2014-750

Bogdan T70116 #3897 z pierwszej dostawy na zajezdni trolejbusowej Helenów. fot. Jacek Pudło 2014-05-25

Trolejbusy Bogdan

Bogdan to firma, która powstała po rozpadzie ZSRR. Początkowo importowała ona samochody osobowe, min. WAZ i Kia, a następnie rozpoczęła montaż i produkcję. W 1998 r. Bogdan wykupił zakłady naprawcze w Czerkasach, gdzie od 1999 r. rozpoczął produkcję minibusów - marszrutek Bogdan A-091. Od 2003 r. powstawała zmodernizowana wersja A-092. Produkcja sięgała ponad 800 sztuk rocznie. Dodatkowo, w 2000 r. firma zakupiła fabrykę samochodów w Łucku –zakłady ŁuAZ, która od 1967 r. słynęła z produkcji niewielkich, terenowych samochodów ŁuAZ-969 z silnikiem z samochodu Zaporożec-968. Łucka fabryka stała się centrum produkcji autobusów, którą rozpoczęto w 2006 r. W 2007 r. opracowano prototyp 3-osiowego, niskopodłogoweo trolejbusu. Pojedyncze egzemplarze sprzedano do Łucka i Kijowa.

W 2008 r. powstała zupełnie nowa konstrukcja trolejbusu T501 o mniejszych gabarytach (wyprodukowano 2 szt.). W pełni niskopodłogowy trolejbus z nowoczesnym designem posiadał napęd impulsowy czeskiej firmy Cegelec. Silnik prądu stałego pochodził z firmy Elektrotjażmasz z Charkowa. Kolejne pojazdy były zunifikowane konstrukcyjnie z T501. Wkrótce do oferty włączono nieco większy, 10,6-metrowy model T601 (powstało 35 szt.), a następnie standardowy, 12-metrowy T701 i 15-metrowy T801 (2 szt.). Trolejbusy T701 wyprodukowano w dużej liczbie –184 sztuk. Sprzedano je przed Euro 2012 do Krymskiego Trolejbusu, Połtawy oraz Kijowa. Przegubową odmianę  T901 wyprodukowano w liczbie 25 sztuk dla Kijowa. Co do zasady trolejbusy wyposażono w sterowanie impulsowe Cegelec.

W 2009 r. Bogdan sprzedał pierwsze autobusy do Elbudu z Jaworzna, jednakże dopiero kontrakt lubelski z 2013 r. był pierwszym znaczącym zamówieniem w Polsce.

 

Lubelskie trolejbusy są podobne do eksploatowanych w Kijowie czy na Krymskim Trolejbusie, z tą różnicą, iż posiadają silnik asynchroniczny oraz lepsze wykończenie wnętrza. Nadwozia zostały wyprodukowane w Łucku na Ukrainie, po czym trafiły do fabryki Ursus w Lublinie (na terenie dawnej FSC Lublin) celem wykończenia i uzbrojenia w komponenty. Do elementów montowanych w Lublinie należą: osie, zespoły napędowe, instalacja elektryczna, siedzenia i wyposażenie wnętrza.

12-metrowy trolejbus Bogdan T70116 posiada silnik asynchroniczny i falownik czeskiej firmy Cegelec. W pojeździe zastosowano też polskie komponenty od firmy Enika, są to: przetwornica statyczna, nagrzewnica kabiny kierowcy oraz nagrzewnice przedziału pasażerskiego. Większość komponentów elektrycznych znajduje się na dachu - przetwornica, falownik są przed odbierakami, a klimatyzator przestrzeni pasażerskiej i bateria - za nimi. Sprężarka śrubowa i pompa wspomagania znalazły się w komorze przy ścianie tylnej. Silnik trakcyjny znajduje się za tylną osią - a nie przed nią jak w Trollino 12.

Baterie litowo-polimerowe EVC CEGTR02-1 umieszczone na dachu trolejbusu ważą 415 kg. Wyprodukowała je firma EVC - Kewelle International z Tajwanu. Gromadzą one energię 34 kWh, przy pojemności 53Ah i napięciu znamionowym 651 V. Napięcie W gdyńskich lub tyskich trolejbusach Solaris Trollino 12M cięższe, niklowo-kadmowe baterie znajdują się na tylnym zwisie pojazdu. Baterie w Bogdanie/Ursusie teoretycznie powinny umożliwiać pokonanie dystansu 5 km przy pełnym obciążeniu trolejbusu.

W drugiej połowie lipca 2013 r. pierwszy, prototypowy egzemplarz Bogdana pojawił się na ulicach Lublina. Odbył on jazdy próbne, niezbędne do uzyskania homologacji. Wprowadzenie do eksploatacji pierwszych 5 trolejbusów opóźniło się jednak aż do 19 grudnia 2013 r. ze względu na problemy z uzyskaniem homologacji oraz usterkami wykrytymi w trolejbusach podczas odbioru przez zamawiającego - ZTM Lublin. Producent musiał wyeliminować niedoskonałości.

Trolejbusy z drugiej dostawy pojawiły się na zajezdni na Helenowie w lipcu 2014 r. Było ich 12 sztuk i otrzymały numery 3899-3910. Ich wprowadzenie do eksploatacji pozwoliło praktycznie wyeliminować z ruchu liniowego Jelcze, które sprzedano do Łucka i Równego.

Tabela dostaw
Rok Numery Ilość
2013 3894-3898 5
2014 3899-3910 12
SUMA 17