x015-052 MAN NL202 i NL222

Hit wśród przewoźników prywatnych

Parametry: 12-metrowy, 2- lub 3-drzwiowy, niskopodłogowy, silnik leżący

Ilość: 53 szt.
Lata eksploatacji: 2002-...

 

Pod koniec lat 80-tych niemieccy producenci wprowadzili na rynek nowe modele autobusów, szumnie zwane "autobusami dla wszystkich". Niskopodłogowe pojazdy miały umożliwić korzystanie z pojazdów komunikacji rownież osobom starszym i niepełnosprawnym, poruszających się na wózkach inwalidzkich. Zamysł okazał się słuszny, ale również z innych względów: niska podłoga to również szybsza wymiana pasażerów, wynikająca z braku utrudnień w postacji stopni w wejściu, oraz po prostu wygoda. Fenomen niskiej podłogi stał się iście spektakularny, tak iż wkrótce samo posiadanie przez starsze pojazdy wysokiej podłogi zaczęła decydować o tym, iż są nielubiane i w ogólnym odczuciu przestarzałe.

 

015-052

 

MAN NL202 #015 z firmy Syl-Trans na byłej "zajezdni" przy ul. Turystycznej. fot. Jacek Pudło 2006-01-28

 

MAN wpisywał się w ogólną tendencję i w 1989 roku zaprezentował model NL202. Autobus ten skonstruowano jako pojazd dwudrzwiowy, o przebiegu podłogi około 32 cm nad jezdnią. Za drugimi drzwiami podłoga nieznacznie wznosiła się, zaś na tylnym zwisie, w lewym narożniku, umiejscowiono leżący silnik. Niska podłoga wymagała specjalnego skonstruowania osi przedniej i tylnej. Szczególnie dużo pracy konstruktorów wymagał most napędowy, który musiał być konstrukcją obniżoną, ze zmniejszoną przekładnią główną, zwolnicami bocznymi oraz zwolnicami w piastach. Konstrukcję jego komplikowało dodatkowo ukośne wyprowadzenie wału napędowego w kierunku silnika. Nie mniej jednak konstruktorom udało się uzyskać autobus z szerokimi przejściami między kołami. W środku znajdowały się liczne podesty, na których umieszczono siedzenia. Wnętrze wykończono estetycznie i dokładnie odizolowano akustycznie i termicznie. Autobus występował w wersji dwudrzwiowej – kierowanej na rynek niemiecki, oraz rzadziej – trzydrzwiowej.

 
 

Autobus napędzał niewielkiej pojemności leżący silnik MAN D0826. Zestawiany był on z automatycznymi skrzyniami biegów firm ZF, Voith i Renk. Nadwozie wykonano ze spawanych profili stalowych. Napęd poprzez wał napędowy przenoszony jest na tylny most portalowy MAN HQNL 1180. Przednia oś jest również produktem MAN - typ V 9 - 65 L. Autobus wyposażono w hamulce bębnowe oraz niskoprofilowe opony. Zastosowano układ kierowniczy ze wspomaganiem typu ZF 8098.

 
 

Model NL202 był produkowany od 1989 roku. W 1992 rozpoczęto produkcję ulepszonego modelu z mniejszą ilością podestów, zwiększonym udziałem niskiej podłogi oraz powiększonymi oknami bocznymi w przedniej części autobusu. Od 1997 roku niskopodłogowego, solowego MANa produkowano również w nowozbudowanej fabryce koło Poznania.

 
 

Po 2000 roku niemieccy przewoźnicy zaczęli wycofywać z eksploatacji najstarsze niskopodłogowe MANy. Autobusy te nie były jeszcze znacznie wyeksploatowane, a do tego posiadały atrakcyjną, niską cenę i – co najważniejsze – niską podłogę. Szybko znalazły one zainteresowanie na rynku wtórnym. Kupowali je początkowo głównie przewoźnicy prywatni, przesiadający się na zachodnią technikę z wyeksploatowanych wschodnioeuropejskich autobusów. Później dołączyli do nich również przewoźnicy komunalni, próbujący wybrnąć z nienajlepszej sytuacji taborowej lub szukający alternatywy do remontów starych autobusów.

 

226-57-052

Pierwszy w Lublinie MAN NL202 #226 z firmy Marko. Autobus wycofano w 2007 roku. fot. Jacek Pudło 2006-01-28

 
 

W ten trend wpisali się lubelscy prywatni przewoźnicy. W czerwcu 2002 roku firma Marko zakupiła pierwszego MANa NL202. Był to 12-letni autobus, kursujący wcześniej w firmie Stadtwerke Kempten. Stanowił on piorunującą odmianę w zestawieniu z masowo eksploatowanymi przez prywatnych przewoźników Jelczami M11. Ponieważ zewnętrzny stan wizualny autobusu był dobry, pozostawiono go w oryginalnych barwach – co zresztą miało się stać później typowym zwyczajem. MAN zawitał na linii 57 i obsługiwał ją aż do 2007 roku, kiedy to sprzedano go podwarszawskiemu przewoźnikowi.

Kolejne 2 MANy NL202 pojawiły się w 2004 roku, w 2005 – kolejne 3, zaś w 2006 i 2007 nastąpił zwiększony przyrost – 6 sztuk rocznie. Rok 2008 przyniósł nieco mniej MANów – prywatni przewoźnicy zakupili 4 sztuki, a w 2009 – 4 kolejne. Rok 2010 przyniósł jak dotąd jednego używanego MANa.
 
 

MANy były stopniowo kupowane przez kolejnych przewoźników. Na chwilę obecną (marzec 2010 r.) są one na stanie 9 operatorów. Najwięcej posiadają ich firmy: Marko (8 szt.) oraz Syl-Trans (7 szt.). MANy swoją popularność wśród prywatnych przewoźników zawdzięczają dużą dostępnością i niższą ceną niż Mercedesy O405N z analogicznych roczników.

 

145-21-1-035

 

MAN NL202 pierwszej generacji w wersji dwudrzwiowej. Autobus #145 pochodzi z firmy Syl-Trans.  fot. Jacek Pudło 2005-04-06

 

Najwięcej MANów pochodzi z lat 1991-1994. Najmłodszy jak dotąd egzemplarz był z 1996 roku, a najstarszy – z 1990. Żaden z nich nie przechodził poważnego remontu nadwozia, w przeciwieństwie do krajowych konstrukcji z tych roczników. Większość MANów posiada wciąż oryginalne malowanie.

 

Prywatni przewoźnicy ściągali egzemplarze zarówno dwu- jak i trzydrzwiowe. Do dwudrzwiowych MANów należą: 009, 016, 018, 019, 039, 040, 041, 044, 050, 061, 064, 109, 116, 122, 145, 166, 208 (15 szt.). Trzydrzwiowe są zaś: 002, 008, 015, 021, 023, 027, 060, 226, 304 (9 szt.).

 

Używane MANy, ze względu na estetyczny wygląd i niską podłogę, wyrobiły sobie dobrą opinię wśród pasażerów i poprawiły wizerunek prywatnych przewoźników, kursujących do 2006 roku głównie starymi Jelczami M11, w niektórych przypadkach wręcz zdezolowanymi. Duża liczba MANów (24 szt.) sprawia, iż są one często widoczne na mieście, zwłaszcza w zestawieniu z ogólną liczbą prywatnych brygad, która wynosi 48.

 

Warto wspomnieć również o dwóch krótkich epizodach związanych z MANami drugiej generacji. W drugiej połowie 2008 roku MPK wraz z Mercedesem O405N wypożyczyła od firmy Gryf (woj. Pomorskie) MANa NL202. Autobus ten otrzymał numer 1708 i miał być skierowany do obsługi linii Lublin-Świdnik, której ostatecznie wówczas nie uruchomiono. Oba wozy praktycznie nie opuszczały zajezdni i wkrótce odesłano je do właściciela.

 
 

Drugi epizod jest związany z pewnym prywatnym przewoźnikiem. W okolicach 1997 roku sprowadził on do Lublina dwa fabrycznie nowe MANy NL202 i zaczął nimi kursować po mieście. Ponieważ jednak nie posiadał on odpowiednich zezwoleń, MANy szybko zniknęły bez śladu.

 
 

Na jesieni 2009 roku powstały 1 stycznia 2009 Zarząd Transportu Miejskiego w Lublinie ogłosił 4 przetargi na obsługę linii przez 4 lata, obejmujące łącznie 49 brygad. Po kilkukrotnym przekładaniu terminu rozstrzygnięcia, z racji na niepewność ostatecznego kształtu budżetu miejskiego, oraz protestach, w pierwszym z przetargów podpisano umowę z firmą Irex z Sosnowca. Miało to miejsce na początku marca. Firma Irex zażądała najniższej stawki za wozokilometr spośród wszystkich oferentów, stąd też, spodziewając się wygranej, już w grudniu 2009 przemalowała pierwsze autobusy w barwy miejskie, wymagane przez ZTM. W lutym 2010 przemalowane było już 6 autobusów, przy czym wszystkie z nich to MANy NL. Pierwsze 4 autobusy pojawiły się w Lublinie w drugiej połowie kwietnia. Wykonywanie obsługi technicznej autobusów zlecono firmie Raider, która wynajęła część zajezdni PKS przy ulicy Hutniczej. MANy otrzymały numery 5001-5012. Z początkiem maja wyruszyły na trasy linii 5, 13, 22, 29, 44 i 45.

x5002-13-2010x5005-44-2010x5006-2010-05-27

Zdjęcia autobusów MAN NL202 z firmy Irex - 5002, 5005 oraz 5008. fot. Sławek Kołodziej 2010-05

 

Z dniem 1 lipca na zlecenie ZTM wyruszyły pierwsze autobusy Autobusowego Konsorcjum Lubelskiego (AKL), które to wygrało przetarg na 4-letnią obsługę linii. Wśród wprowadzonego taboru najliczniej reprezentowane były MANy NL202, głównie z Bordeaux i Gießen. 7 sztuk autobusów trafiło do Syl-Transu (1 szt.), Bero (2), UT Gorzel (1), Marko (3), Edgabu (1) i Motyla (2). Nie zakupiła ich jedynie firma Autobusy te są 3-drzwiowe i posiadają silniki D0826. Skrzynie biegów to Voith lub ZF zależnie od egzemplarza. Wszystkie wozy posiadają malowanie w barwy miejskie. W pojazdach, które posiadały niedostateczną ilość otwieranych okien, dorobiono dodatkowe okna przesuwne. Autobusy te zastąpiły starsze NL202 oraz Jelcze M11, kursujące dotychczas na prywatnych brygadach linii 6, 18, 21 i 39.  MANy jak i inne wozy AKL kursować będą do 2014 roku.

W wyniku wejścia AKL i Irexu w maju i lipcu 2010 roku pojawiła się w Lublinie rekordowa ilość MANów - 23 sztuki. A to jeszcze nie był koniec - w listopadzie AKL wprowadziło do eksploatacji kolejne autobusy, z początkiem realizacji czwartego przetargu ZTM. Wsród nich były 4 MANy NL222 - 2 z firmy Bero oraz 2 z Marko. Wozy z pierwszego przetargu obsługiwały również zadania z drugiego i vice versa.

Z kolejnymi wejściami zwycięzców przetargów ZTM na złotówkowe brygady wiązało się wycofywanie sprowadzonych w ostatnich latach 2- i 3-drzwiowych MANów NL202, które nie spełniały wymogów przetargów. Wozy 008, 009, 015, 016, 018, 019, 021, 039, 040, 041, 061, 064, 044, 060, 116, 145, 166, 208 (18 szt.) zniknęły z linii do 1 listopada 2010. Autobus #027 z firmy Marko przemalowano w barwy miejskie i przenumerowano na #7502. W ruchu, z wozów złotówkowych, zostały 3 MANy z firmy Transkom z numerami 050, 109, 122. Firma ta jako jedna z czterach ostatnich nie zamierza jeszcze rezygnować z obsługi linii na starych zasadach i obsługuje brygady na liniach 9 i 31 . Kursuje też autobus Gajowiaka z numerem #304, pojawiający się na linii 18. W listopadzie 2010 z 27 MANów złotówkowych pozostały więc 4 sztuki, zaś w AKL kursowało łącznie 12 MANów NL202 i NL222. Razem z Irexem dawało to 26 MANów NL202 i NL222 na liniach ZTM.

7201-06-2010-07

MAN NL222 #7201 z firmy Bero. fot. Jacek Pudło 2010-07-13

Wykaz wszystkich NL202 i NL222 z MKP znajdziesz w spisie autobusów prywatnych. Więcej zdjęć MANów znajduje się w Galerii Lubus.

Z pierwszym dniem maja 2014 r. MANy z Irexu zostały wycofane. Zastąpiły je Irisbusy Citelis Line z 2007 r. Na wycofanie autobusów z AKL przyszło jeszcze poczekać - przetarg ZTM Lublin na zastępujące je fabrycznie nowe przegubowce musiał być powtórzony. Obejmował on już jednak tylko 16 pojazdów.

W międzyczasie, ze względu na wciąż przeciągające się rozstrzygnięcie przetargu na autobusy przegubowe, pojawiło się rozwiązanie tymczasowe, podyktowane dodatkowo niedoborem sprawnych autobusów w MPK. Prywatni przewoźnicy zaczęli jeździć jako podwykonawcy MPK z numerami na 1800. Wśród nich znalazła się część MANów NL202. Część autobusów wystawiono zaś na sprzedaż - Marko na początku 2015 r. oferowało swój wóz 7501 na Allegro za 15 500 zł.

 

Typ NL 202
Długość 11 675 mm
Szerokość 2 500 mm
Wysokość 2 872 mm
Masa własna 9 870 kg
Masa całkowita 18 000 kg
Typ silnika D0826 LUH 12
Moc maksymalna 200 lub 220 KM przy 2400 obr/min
Maksymalny moment obrotowy 850 Nm przy 1600 obr/min
Norma czystości spalin Euro I lub II
Skrzynia biegów ZF 4 HP 500 lub 5 HP 500
Typ nadwozia niskopodłogowe
Most napędowy MAN HQNL 1180
Rodzaj mostu portalowy
Oś przednia MAN V 9 - 65 L
Liczba miejsc siedzących ok. 34
Liczba miejsc stojących ok. 67

 

Tabela dostaw
Rok Numery Ilość
2002 226 1
2004 008, 015 2
2005 019, 044, 145 3
2006 016, 018, 023, 060, 166, 208 6
2007 040, 041, 061, 109, 122, 226'' 6
2008 039, 050, 116, 304 4
2009 009, 021, 027, 064 4
2010 002, 5001-5012, 7102, 7201, 7202, 7204, 7205, 7403, 7501-7505, 7601, 7702, 7703 27
SUMA 53
parajumpers montreal parajumpers femme parajumpers homme moncler montreal timberland femme timberland canada canada goose sale ugg montreal moncler manteau canada goose femme ugg montréal timberland montreal moncler canada canada goose montreal ugg canada
canada goose pris belstaff jakke parajumper jakke uggs sko uggs votter peuterey jakke dame uggs vintersko woolrich parka timberland sko belstaff oslo belstaff jacket canada goose expedition parka dame moncler jacket canada goose expedition parka barbour jakke dame woolrich arctic parka barbour norge canada goose jakke pris timberland boots timberland norge