W odpowiedzi na słownik komunikacyjny ze strony konkursu wiedzy o lubelskiej komunikacji miejskiej II liceum ogólnokształcącego podejmuję się samodzielnego rozwinięcia definicji, które mogą budzić uwagi.


Asynchroniczny napęd - układ napędzający trolejbus oparty na silniku asynchronicznym prądu przemiennego. Silnik asynchroniczny jest zasilany z falownika, który przekształca prąd stały z sieci trakcyjnej na prąd zmienny o regulowanych parametrach.

Autonomiczny napęd - (inaczej: napęd pomocniczy) układ w trolejbusie umożliwiający napędzanie pojazdu niezależnie od sieci trakcyjnej. Rozróżnia się układy oparte na pomocniczym silniku spalinowym oraz na zasobniku energii elektrycznej.

Barwy miejskie – potoczne określenie schematu kolorystycznego pojazdów komunikacji, wywodzącego się z barw herbu Lublina. Biało-czerwono-zielony schemat jest wymagany na pojazdach komunikacji kursujących na zlecenie Zarządu Transportu Miejskiego. Celem malowania jest promocja miasta, jego tradycji i kultury.

Bęben – potoczne określenie zwijacza linki obieraka. Zadaniem zwijacza jest utrzymywanie w napięciu linki, łączącej koniec odbieraka z tyłem trolejbusu. Linka umożliwia zdjęcie lub założenie odbieraka na sieć .

Brygada – przyporządkowanie pojazdu do kursów w rozkładzie. Oryginalne znaczenie tego określenia to grupa pracowników. Brygadą określa się kolejny autobus na danej linii. Używane w komunikacji miejskiej określenie "brygada" pochodzi z Warszawy. Zwyczajowo używano w Lublinie określenia "rozkład", w sensie "trzeci rozkład na dwójce" oznaczało trzeci autobus obsługujący linię numer 2.

Ciepły guzik - zwyczajowe określenie systemu otwierania drzwi samodzielnie przez pasażera. Ciepły guzik wprowadzono pierwotnie w Warszawie celem zmniejszenia wychłodzenia wnętrz pojazdów komunikacji w okresie zimowym. Jeśli przez dane drzwi nie wsiada ani nie wysiada pasażer, to pozostają one zamknięte. Osoba wsiadająca lub wysiadająca musi nacisnąć przycisk w pobliżu drzwi, aby je otworzyć. Zamykanie drzwi następuje samoczynnie lub poprzez kierowcę pojazdu.

Dana – pierwotne handlowe określenie Jelcza M125M, zamienione około 2002 roku na "Vecto".

Drzwi odskokowe – drzwi zawieszone na wysięgnikach z przegubami, odchylające się na zewnątrz pojazdu podczas otwierania.

Duobus - trolejbus wyposażony w pełnowymiarowy napęd spalinowy. Pojazd taki po odłączeniu od sieci trakcyjnej może funkcjonować analogicznie do autobusu. Od trolejbusu z układem jazdy autonomicznej odróżnia go to, iż oś napędzana jest połączona bezpośrednio z silnikiem i skrzynią biegów. Trolejbus z układem jazdy autonomicznej posiada zwykle niewielki silnik pracujący jako generator, połączony z prądnicą, z której prąd zasila główny silnik elektryczny.

Karuzela - potoczne określenie przestrzeni wewnątrz osłony przegubu.

Kasacja – proces fizycznej likwidacji pojazdu polegający na jego demontażu i pocięciu karoserii na części, celem złomowania i utylizacji.

Kratownica – rodzaj konstrukcji przestrzennej opartej na belkach lub prętach, tworzących szkielet przenoszący obciążenia, połączonych w węzłach. Kratownica w pojazdach komunikacji to określenie przestrzennej konstrukcji nośnej wykonanej ze spawanych profili stalowych lub skręcanych alumionych. Kratownica w autobusach jest ukryta pod powierzchniowymi powłokami pojazdu i pozostaje niewidoczna.

MKP – skrót od nazwy: Miejska Komunikacja Prywatna; określenie na zrzeszenie przewoźników prywatnych, które obejmowało przewoźników realizujących przewozy w komunikacji miejskiej w Lublinie na własne ryzyko gospodarcze.

Most napędowy – określenie konstrukcji osi napędzanej, w której mechanizm napędzany umieszczony jest wewnątrz sztywnej obudowy, wykonanej zwykle jako odlew ze staliwa lub żeliwa.

Mozaika – potoczne określenie wyświetlacza, w którym możliwe jest wyświetlanie obrazu lub napisu za pomocą małych, przekręcanych klapek o różnych kolorach.

Obrzyn - autobus pojedynczy powstały na bazie autobusu przegubowego poprzez wycięcie przegubu wraz z częścią tylnego członu karoserii i zespawanie pozostałych części nadwozia.

Odbierak – element trolejbusu służący do poboru energii elektrycznej z górnej sieci trakcyjnej. Odbierak składa się z rury wykonanej ze stali lub tworzywa sztucznego, wewnątrz której umieszcza się kabel łączący głowicę odbieraka z instalacją elektryczną wewnątrz karoserii trolejbusu. Odbierak potocznie nazywa się pałąkiem.

Pętla nawrotna – element infrastruktury drogowej lub torowej umożliwiający nawracanie pojazdów komunikacji.

Pchacz – potoczne określenie autobusu przegubowego, w którym napędzana jest oś znajdująca się w tylnym członie.

Podstawienie – przyjazd pojazdu komunikacji w określone miejsce, celem rozpoczęcia realizacji kursu lub oczekiwania na kurs.

Pojazd niskopodłogowy – pojazd o niskim przebiegu podłogi, pozbawiony stopni w wejściach. Za pojazd niskopodłogowy uważa się taki, w którym całość lub część podłogi znajduje się około 30 cm nad jezdnią.

Pojazd niskowejściowy - pojazd o niskim przebiegu podłogi w części pojazdu i o wysokim w pozostałej.

Pojazd wysokopodłogowy – pojazd o wysokim przebiegu podłogi, zwykle powyżej 70 cm nad jezdnią. Silnik może być umieszczony poziomo, pod podłogą, lub pionowo, z przodu lub z tyłu pojazdu, zależnie od rozwiązania konstrukcyjnego.

Prywaciarz – potoczne określenie autobusu przewoźnika prywatnego realizującego przewozy na własne ryzyko gospodarcze.

Przegub - konstrukcja umożliwiająca zmianę kąta wzajemnego położenia przytwierdzonych elementów. Potocznie nazywa się tym określeniem autobus przegubowy.

Przyklęk – (ang. kneeling) - przechylenie nadwozia w kierunku chodnika, celem obniżenia podłogi w drzwiach i ułatwienia wsiadania dla osób niepełnosprawnych lub dla ułatwienia wjazdu wózków dziecięcych lub inwalidzkich. Przyklęk jest realizowany poprzez wprowadzenie różnicy w ciśnieniu powietrza wewnątrz poduszek zawieszenia autobusu.

Rzeźnia – potoczne określenie przedziału pojazdu komunikacji miejskiej przeznaczonego dla pasażerów podróżujących na stojąco i dla wózków. Określenie wywodzi się od ścisku jaki panuje w tej części pojazdu podczas szczytów komunikacyjnych.

Sekcja A pojazdu – przedni człon autobusu przegubowego.

Szelki – potoczne określenie odbieraków trolejbusu wraz z linkami łączącymi je ze zwijaczami, wywodzące się od podobieństwa wizualnego.

Takt – regularny odstęp pomiędzy kursami pojazdów komunikacji.

Trajtek - (ewentualnie trajluś) potoczne określenie trolejbusu powstałe w mowie potocznej w Warszawie w 1946 roku, po debiucie trolejbusów.

Wieża silnikowa – przedział wewnątrz autobusu oddzielony ścianami od przestrzeni pasażerskiej, wewnątrz której umieszcza się silnik wraz z osprzętem. Wieża może znajdować się z tyłu autobusu lub na środku (np. MAZ 105).

Zajezdnia – obiekt budowlany służący do garażowania i obsługi autobusów.

Zjazdówka – określenie linii zjazdowej będącej kombinacją zwykłej linii i trasy zjazdowej do zajezdni. Zjazdówką określa się też elementu sieci trakcyjnej służącego do połączenia dwóch zjeżdżających się razem torów sieci trakcyjnej.

Opracowanie: Jacek Pudło

parajumpers montreal parajumpers femme parajumpers homme moncler montreal timberland femme timberland canada canada goose sale ugg montreal moncler manteau canada goose femme ugg montréal timberland montreal moncler canada canada goose montreal ugg canada
canada goose pris belstaff jakke parajumper jakke uggs sko uggs votter peuterey jakke dame uggs vintersko woolrich parka timberland sko belstaff oslo belstaff jacket canada goose expedition parka dame moncler jacket canada goose expedition parka barbour jakke dame woolrich arctic parka barbour norge canada goose jakke pris timberland boots timberland norge